120 lat Skody Motorsport 34

Skoda od ponad wieku aktywnie udziela się w sportach motorowych. Oto najistotniejsze fakty i najciekawsze samochody w 120-letniej historii Skoda Motorsport.

Skoda jest i była od zawsze znana z produkcji samochodów skrojonych pod typowego odbiorcę – a zatem aut uproszczonych konstrukcyjnie, bez zbytnich (potencjalnie awaryjnych) rozwiązań i nastawionych przede wszystkim na funkcjonalność. Nie przeszkodziło to jednak w wypracowaniu obfitego portfolio z zakresu działań w motorsporcie. W 2021 roku Skoda obchodzi 120. rocznicę obracania się w kręgach rajdów i wyścigów, podczas których zaliczyła wiele krajowych i międzynarodowych sukcesów. Na zorganizowanym z tej okazji evencie pojawiły się najsławniejsze modele (historyczne i współczesne) w bogatej historii Skoda Motorsport, dając pokaz swoich możliwości na krętym torze. Przyjrzyjmy się wobec temu najciekawszym pojazdom reprezentującym Skodę na trasach rajdowych w całej Europie i na świecie.

Nim producent podjął rywalizację w kategorii samochodów osobowych, stawiał najpierw na… motocykle. Historia wyścigowych modeli marki z Mlada Boleslav sięga bowiem 1901 roku i przedsiębiorstwa Laurin&Klement, które weszło w fuzję ze Skodą w latach 20. XX wieku. Wcześniej zajmowało się głównie produkcją rowerów i motocykli. Wskutek zamiłowania założycieli do jednośladów postanowili opracować pojazd, który wystartuje w wyścigu Paryż-Berlin, realizowany w trzech etapach na blisko 1200-kilometrowej trasie. Jednoślad o nazwie L&K „Motocyclette” TB napędzał 1-cylindrowy silnik czterosuwowy o pojemności 240 cm³, rozwijający 1,75 KM i pozwalający osiągnąć 40 km/h. Motocykl zdołał przejechać całą trasę, lecz jego kierowcy zostali zdyskwalifikowani w wyniku błędów organizatorskich.

120 lat Skody Motorsport 01
L&K „Motocyclette” TB (fot. Skoda)

Zaledwie kilka lat później Laurin&Klement przedstawił swojego reprezentanta w kategorii wyścigów samochodowych. Model L&K FC z 1908 roku otrzymał 2,4-litrowy silnik umożliwiający rozpędzenie się do prędkości 90 km/h. Za sterami dwóch kierowców, Otto Hieronymusa i Alexandra Kolowrata, auto zwyciężało w rozgrywkach organizowanych na terenie Austrii, Szwajcarii i Niemiec oraz na długodystansowych zmaganiach z Sankt Petersburga do Moskwy (700 km). Przełom nastąpił w 1912 roku, gdy pojazd wystąpił w drugiej edycji Rajdu Monte Carlo, zapoczątkowując udział marki (choć jeszcze nie jako Skoda) w tym organizowanym do dzisiaj prestiżowym wydarzeniu.

W 1925 roku Skoda została strategicznym partnerem firmy Laurin&Klement. Na powrót do motorsportu trzeba było czekać do 1936 roku, gdy wprowadzono rajdową wersję Skody Popular, której załoga zajęła drugie miejsce w swojej klasie Rajdu Monte Carlo. Zaledwie rok później podobny rezultat uzyskała Skoda Rapid. W latach 40. sukcesy odnosiły załogi aut bazujących na Skodzie 1101, m.in. potrójne zwycięstwo w 24-godzinnym zmaganiach w Spa-Francorchamps w Belgii czy debiut w wyścigu Le Mans (1950). Specjalnie do zmagań w tym ostatnim opracowano zupełnie nową Skodę 1100 OHC, przystosowaną do pokonywania długich dystansów na torze.

120 lat Skody Motorsport 29
Skoda 1100 OHC (fot. Skoda)

Od wcześniejszych modeli (Sport i Supersport) różniła się ona podwoziem, które nie miało nic wspólnego z produkcyjnymi autami Skody. Silnik umieszczono z przodu, ale skrzynię biegów już z tyłu, co korzystnie wpłynęło na wyważenie auta. Z niecałego 1,1-litra inżynierom udało się wykrzesać aż 92 KM, co przy masie 583 kg (nadwozie wykonano z tworzywa sztucznego) pozwalało na osiągnięcie 200 km/h. Co ciekawe, jednostka napędowa Skody 1100 OHC początkowo zasilana była… paliwem lotniczym. Wskutek sytuacji politycznej lat 50. i 60. nie udało się wystawić tego auta w wyścigu Le Mans, ale zwyciężał on w rozgrywkach organizowanych na terenie państw komunistycznych. Wyprodukowano 4 egzemplarze – dwa z nadwoziem zamkniętym i dwa z otwartym, z czego do dzisiaj istnieją tylko dwa ostatnie (jeden z nich jest własnością Muzeum Skody).

120 lat Skody Motorsport 25
Skoda 1100 OHC (fot. Skoda)
120 lat Skody Motorsport 30
Skoda 1100 OHC (fot. Skoda)

Kolejny sportowy model, Octavia TS, realnie namieszał już w statystykach Rajdu Monte Carlo, wygrywając swoją klasę (do 1,3 litra) trzy razy z rzędu – w 1961, 1962 i 1963 roku. Później nastała era tylnosilnikowych aut Skody. W 1974 roku opracowano prototypy pojazdów 180 RS i 200 RS, różniące się pojemnością silnika i mocą (odpowiednio 1.8/154 KM i 2.0/163 KM). Bazowały na odpowiednio zmodyfikowanych podzespołach i nadwoziach Skody 110 R.

120 lat Skody Motorsport 33
Skoda 200 RS (fot. Skoda)
120 lat Skody Motorsport 08
Skoda 200 RS (fot. Autor)

Nagłe zmiany w przepisach dotyczących wyścigów przekreśliły szansę tych aut na sportową karierę. Postawiono więc na realizację nowego projektu – Skody 130 RS, wykorzystującej silnik 1.3 o mocy 140 KM. I tak w 1977 roku ten model ponownie zwyciężył w swojej klasie Rajdu Monte Carlo oraz Rajdu Akropolu w latach 1978, 1979 i 1981. Kilka lat później wprowadzono zmodernizowany wariant 130 LR, który triumfował w RAC Rally – brytyjskiej rundzie Rajdowych Mistrzostw Świata w 1985 i 1986 roku.

120 lat Skody Motorsport 39
Skoda 130 LR (fot. Skoda)
120 lat Skody Motorsport 32
Skoda 130 LR (fot. Skoda)

Rok 1989 oznaczał powrót Skody do koncepcji realizowanej przy użyciu samochodów przednionapędowych. Udaną passę zaliczył Favorit L-A, wygrywając swoją klasę Rajdu Monte Carlo w latach 1991-1994. Ponadto zwyciężył w fińskim Rajdzie Hanki i brał udział w Rajdzie Akropolu i Rajdzie 1000 Jezior. Samochód ważył zaledwie 750 kg i posiadał wiele elementów z seryjnego pojazdu. 105-konny silnik 1.3 rozpędzał go do nawet 210 km/h. Rezultat udało się poprawić w wyścigowym Favoricie L-H, w którym zamontowano 167-konną jednostkę 1.6. Prędkość maksymalną ustalono na 240 km/h, a pierwsze 100 km/h auto osiągało w 6 sekund. W kolejnym etapie dodano wtrysk bezpośredni, który podniósł moc do 175 KM.

120 lat Skody Motorsport 40
Skoda Favorit L-A (fot. Skoda)
120 lat Skody Motorsport 31
Skoda Favorit L-A (fot. Skoda)

Następca, Felicia Kit-Car, świętował triumfy w zmaganiach Rajdu RAC w Wielkiej Brytanii, gdzie zajął trzecie miejsce w klasyfikacji generalnej. Z kolei przedstawiona w 1999 roku Octavia WRC była pierwszym tzw. World Rally Car marki Skoda, uczestnicząc w Rajdzie Safari w Kenii i zajmując tam trzecie miejsce. Za sterami rajdowej Octavii zasiadł sam Colin McRae i prawie udało mu się uzyskać drugie miejsce w australijskiej rundzie WRC.

120 lat Skody Motorsport 10
Skoda Octavia WRC z późniejszymi rajdowymi Fabiami (fot. Autor)

Licznymi międzynarodowymi sukcesami (łącznie aż 50, włącznie z krajowymi) może się pochwalić zaprezentowana w 2009 roku Fabia Super 2000. Oprócz zwycięstwa w klasie Monte Carlo (2012 i 2013) pojazd triumfował m.in. w Rajdowych Mistrzostwach Europy (2012 i 2014), Rajdowych Mistrzostwach świata w kategorii S-WRC (2011), Rajdowych Mistrzostwach Interkontynentalnych (2010, 2011, 2012) i Rajdowych Mistrzostwach Azji i Pacyfiku (2012, 2013, 2014). Następca, Fabia R5, powtórzyła część osiągnięć w późniejszych latach, dodatkowo zdobywając uznanie na Rajdowych Mistrzostwach Afryki i Rajdowych Mistrzostwach Ameryki Południowej. W latach 2015-2019 Skoda zdobywała tytuł konstruktora WRC2/WRC2 Pro.

120 lat Skody Motorsport 05
Skoda Fabia WRC (z lewej) i Skoda Fabia S2000 (z prawej; fot. Autor)

Od 2020 roku Skoda Motorsport nie wystawia własnego zespołu na Rajdowych Mistrzostwach Świata FIA, a wspiera prywatne zespoły siadające za sterami obecnego bolidu – Fabii Rally2 evo. Tylko w tym roku uzyskali 14 trofeów, w tym zwycięstwo w National Championship Trophy w Stanach Zjednoczonych. W sezonie 2021 na listę sukcesów trafiło pierwsze miejsce w kategorii WRC2 na Rajdzie Monte Carlo.

120 lat Skody Motorsport 28
Skoda Fabia Rally2 evo (fot. Skoda)
120 lat Skody Motorsport 41
Skoda Fabia Rally2 evo (fot. Skoda)

Jak dotąd Skoda Motorsport udostępniła klientom ponad 400 egzemplarzy Fabii Rally2 evo i wciąż inwestuje w rozwój tego projektu. Jednocześnie trwają prace nad Skodą RE-X1 Kreisel, czyli projektem rajdowego auta elektrycznego opartego na podzespołach modelu spalinowego. Opracowuje go oddział Skoda Austria wraz z partnerami – Kreisel Electric oraz Baumschlager Rallye&Racing. Przeróbka na „elektryka” wymagała gruntownych modyfikacji podłogi celem ulokowania w niej akumulatora zasilającego zespół napędowy. Generuje on 354 KM (wariant spalinowy: 291 KM) i 600 Nm momentu obrotowego. Pojazd uzyskał już homologację Austriackiej Federacji Sportów Motorowych i stanął na podium w debiutanckim starcie w Rajdowych Mistrzostwach Austrii.

120 lat Skody Motorsport 36
Skoda RE-X1 Kreisel (fot. Skoda)
Elektryczna Skoda Fabia
Skoda RE-X1 Kreisel (fot. Skoda)
Redakcja poleca również:

Jak kupić samochód rajdowy?

Co łączy nasze samochody z „rajdówkami”?

10 najciekawszych sportowych aut marki Skoda

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here