Łańcuch rozrządu

Spora część używanych samochodów ma pod maskami silniki z rozrządem napędzanym łańcuchem. Jak uniknąć jego zerwania? Co ile wymieniać łańcuch rozrządu i ile to kosztuje?

Łańcuchy rozrządu są rozwiązaniem znanym zarówno ze starszych samochodów (wręcz youngtimerów), jak i zaledwie kilkuletnich modeli cieszących się zainteresowaniem na rynku wtórnym. Solidne podchodzenie do wykonania elementów układu rozrządu i brak odgórnych restrykcji w zakresie emisji spalin zbudowało wiele lat temu powszechne przekonanie, że łańcuchy rozrządu nie podlegają zużyciu i nie trzeba ich wymieniać przez całe „życie” silnika. Istotnie, tak było kiedyś, głównie w czasach „nieśmiertelnych” Mercedesów typu W123, W124 lub nawet W201. Niestety, współcześnie montowane łańcuchy trwałością zupełnie nie dorównują tym stosowanym kiedyś, w związku z czym kupując samochód z takim rodzajem napędu rozrządu przygotujmy się na podobne czynności, jakich dokonuje się przy jednostkach z rozrządem napędzanym paskiem.

Dlaczego łańcuchy rozrządu nie są już „nieśmiertelne”?

Łańcuch rozrządu
Pracujące pod dużymi naprężeniami ruchome elementy napędu rozrządu nie są w stanie wytrzymać takiego przebiegu co silnik. Sytuację jeszcze bardziej utrudnia skomplikowanie konstrukcyjne wielołańcuchowych rozrządów w silnikach w układzie V (fot.).

Wszystkiemu winne są narzucane producentom coraz trudniejsze do spełnienia normy emisji spalin. To jest także powód częstszego przechodzenia z pasków na łańcuchy. Drugi element charakteryzuje się bowiem niższymi oporami pracy (pracuje w oleju i generuje mniejsze tarcie) i sprzyja ograniczaniu zużycia paliwa, a tym samym osiągnięciu założonym normom da środowiska. Aby się w nich „zmieścić”, niejednokrotnie konieczne jest również zastosowanie zmodyfikowanych elementów odpowiedzialnych za przekazanie napędu z wału korbowego silnika na wałek/wałki rozrządu. I tak łańcuchy z dwurzędowych stały się jednorzędowymi, a kooperujące z nim elementy – prostsze w budowie. Z jakością wykonania współpracujących ze sobą części bywało już różnie. Da się wytypować silniki, w których łańcuchy rozrządu wytrzymują nawet 400 tys. km, lecz w większości jednostek punkt kulminacyjny następuje po przekroczeniu 200 tys. km, a w skrajnych przypadkach łańcuchowy napęd rozrządu „poddaje się” po kilkudziesięciu tysiącach kilometrów.

Co się psuje w łańcuchowym rozrządzie?

Łańcuch rozrządu
Współczesne łańcuchy rozrządu zrywają się niemal tak samo jak paski. Uszkodzony łańcuch powoduje jednak większe spustoszenie w silniku.

Uszkodzeniu, a raczej zużyciu eksploatacyjnemu, najczęściej ulega sam łańcuch. W wyniku przejechanych kilometrów element zaczyna się wyciągać, zmniejszając precyzyjność pracy całego napędu. Po części wynika to ze stosowanych współcześnie rozwiązań mających obniżyć tarcie i zredukować hałas. Często interwencji wymaga także napinacz, który naciąga łańcuch poprzez siłę uzyskiwaną poprzez ciśnienie oleju. Gdy z jego okolic dojdzie do wycieków, następuje utrata szczelności i tłoczek napinacza cofa się, luzując łańcuch. Wyciągnięty element w końcu niszczy i umieszczone na wałku rozrządu koło zębate. Bagatelizowanie lub niezauważenie problemu prowadzi do całkowitego zerwania łańcucha i kolizji zaworów z tłokami. Koszty późniejszej obróbki głowicy, kupna śrub/uszczelek oraz nowych zaworów wraz z robocizną idzie w tysiące złotych (ok. 3-4 tys. zł dla typowego silnika 16V).

Kolizja zaworów z tłokami
Naprawa popularnego silnika zwykle wynosi kilkakrotnie więcej od profilaktycznej wymiany łańcucha rozrządu.

Po czym poznać awarię łańcucha rozrządu?

Oto najczęstsze objawy mogące świadczyć o nieprawidłowościach w działaniu łańcuchowego rozrządu:

  • nierówna praca silnika na biegu jałowym
  • utrudniony rozruch
  • stukanie po zimnym rozruchu, ustępujące po kilku sekundach (efekt poluzowanego na postoju napinacza, który naciąga łańcuch po uruchomieniu silnika)
  • dzwonienie w okolicach obudowy rozrządu o częstotliwości proporcjonalnej do obrotów silnika (słyszalne głównie na niskich obrotach).
Łańcuch rozrządu
Objawy świadczące o awarii łańcuchowego rozrządu na szczęście łatwo usłyszeć. Naszą czujność powinny pobudzić słyszalne z silnika postukiwania.

Co ile wymieniać łańcuch rozrządu?

W odróżnieniu do rozrządów paskowych, łańcuchy wg producentów nie podlegają okresowej wymianie. Ta powinna się odbyć w przypadku wykrycia któregoś z wyżej wymienionych symptomów. Jednak nawet jeśli nie występują one w naszym samochodzie, kontrolę łańcucha rozrządu warto co jakiś czas (najlepiej co 2 lata lub kilkadziesiąt tysięcy kilometrów) zlecać mechanikowi. Oceni on stopień wysunięcia napinacza i uzębienia kół, naprężenie łańcucha oraz kondycję plastikowych listw napinających. Czynność powinno się zlecić zwłaszcza przed zakupem używanego samochodu z łańcuchem rozrządu.

Poniżej prezentujemy listę popularnych silników z nietrwałymi układami łańcuchowego rozrządu:

  • 1.4 TSI (Audi, Seat, Skoda, Volkswagen)
  • 1.2 TSI (Audi, Seat, Skoda, Volkswagen)
  • 1.3 MultiJet (Fiat, także w Oplach jako 1.3 CDTI)
  • silniki o oznaczeniu N47 (BMW, pojemność 1.6-2.0)
  • 1.6 THP (Citroen, Peugeot, Mini)
  • 2.3 Turbo (Mazda)
  • 2.7/3.0 TDI (Audi)

Ile kosztuje wymiana łańcucha rozrządu?

Łańcuch rozrządu
Decydując się na samochód z rozrządem umieszczonym z „tyłu” silnika (fot.) musimy przygotować się na kilkakrotnie wyższe koszty jego wymiany: operacja wymaga demontażu jednostki napędowej.

Koszt wymiany łańcucha zależy od budowy układu rozrządu, a także jego umieszczeniu w silniku. Najczęściej montuje się go z „przodu” jednostki napędowej, ale nie jest to regułą. W niektórych jednostkach Audi (3.0 TDI) i BMW (seria N47) rozrząd znajduje się „z tyłu”, w okolicach wyprowadzenia napędu na skrzynię biegów. Wtedy diametralnie wzrastają koszty robocizny – z 500 do nawet 2000 zł. Zestaw części (wymieniamy zawsze kompletny rozrząd, czyli łańcuch, koła i napinacz) to kolejne 500-4000 zł. Do tego trzeba doliczyć nowe uszczelki i simmering wału (ok. 100 zł) i koszty wymiany oleju (ok. 200 zł). Można zatem przyjąć, że w prostych, popularnych modelach za wymianę łańcucha rozrządu zapłacimy 1000-2000 zł, a w droższych, bardziej skomplikowanych – nawet 5-6 tys. zł.

Jak dbać o łańcuch rozrządu?

Przede wszystkim regularnie go kontrolujmy (we własnym zakresie i w warsztacie) i dbajmy o częstą wymianę oleju (co 10, maks. 15 tys. km). Nie wybierajmy przy tym produktów o niskiej lepkości (np. 0W-30), gdyż istnieje wtedy większe ryzyko wycieków, a to źle wpływa na pracę napinacza. Unikajmy też „przechodzenia” z dobrej jakości oleju na tańszy odpowiednik.

Zestaw łańcucha rozrządu
Nie oszczędzajmy na wymianie rozrządu i wybierajmy produkty markowe, czyli takich firm jak np. FEBI-Bilstein, Ruville, SWAG, INA.
Polecamy również:
Oceny czytelników
[Głosów: 3 Średnia: 5]

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here