Intercooler 03

Intercooler umożliwia pełne wykorzystanie potencjału turbosprężarki w jednostce napędowej. Czym właściwie jest intercooler i jaką pełni funkcję? Jakie są objawy jego awarii?

Dawniej umieszczony z tyłu samochodu napis „Intercooler” (przeważnie w parze z emblematem „Turbo Diesel”) budził u kierowców pewien respekt. Istotnie: kiedyś, tj. w latach 80. i 90. ten element trafiał wyłącznie do wybranych silników, zazwyczaj tych montowanych w topowych (czyli najdroższych) wersjach aut. Zaczął jednak stopniowo znikać wraz ze zbliżaniem się do lat dwutysięcznych, a dzisiaj nie uświadczymy już żadnego nowego samochodu z napisem informującym o obecności intercoolera.

Nie oznacza to jednak, że jego era w motoryzacji się skończyła. Wręcz przeciwnie. Podobnie jak wiele wówczas drogich i przełomowych rozwiązań, stawał się coraz powszechniejszy, by osiągnąć stopień obowiązkowej pozycji w każdym silniku z turbodoładowaniem. Tak, intercooler wziął się z zastosowania turbosprężarki lub też kompresora, a nie trzeba nikogo uświadamiać o ogromnej popularności wszelkiego rodzaju doładowania we współcześnie produkowanych silnikach wysokoprężnych i, od już dosyć dawna, benzynowych. Można przyjąć, że wszystkie jednostki z turbo obligatoryjnie łączone są z intercoolerem. Wyjątki są naprawdę nieliczne, np. najsłabsza odmiana francuskiego turbodiesla 1.4 HDi o mocy 54 KM, montowana w „trojaczkach z Kolina” (Citroenie C1 I, Peugeocie 107 i Toyocie Aygo I).

Jak jeździć samochodem z turbosprężarką?

Co to jest intercooler?

Choć słowo „intercooler” brzmi dosyć poważnie, tak naprawdę odnosi się do prostego elementu osprzętu silnika z turbodoładowaniem. Intercooler to bowiem chłodnica powietrza doładowującego, czyli sprężanego przez turbosprężarkę, a konkretnie jej drugi wirnik – sprężarkę (jak sama nazwa wskazuje). Przypomnimy, że jej „motorem napędowym” jest pierwszy wirnik turbo – turbina, która wprawiana jest w ruch pobieranymi gazami spalinowymi.

Turbosprężarka ze stałą lub zmienną geometrią: która jest lepsza?

Pracy turbosprężarki towarzyszą bardzo wysokie temperatury, którymi zresztą charakteryzuje się sprężone przez nie powietrze. Jest gorące, ma zatem zmniejszoną gęstość (staje się rzadsze), co nie wpływa zbyt korzystnie na proces spalania mieszanki paliwowo-powietrznej. W tym celu między wylotem sprężarki a komorą spalania montuje się urządzenie mające za zadanie je schłodzić, czyli właśnie chłodnicę powietrza (intercooler). Szacuje się, że potrafi on obniżyć jego temperaturę nawet o 40%, co przekłada się na wzrost wydajności jednostki napędowej o ok. 20%.

Intercooler 06
Intercooler (opisany na rysunku jako Charge Air Cooler) wychładza pochodzące z turbosprężarki powietrze, które trafia potem do kolektora dolotowego, a na końcu do komory spalania.

W jaki sposób działa intercooler?

Powszechnie stosowane intercoolery są po prostu chłodzone pobieranym z zewnątrz powietrzem. By zapewnić swobodny dostęp do niego, chłodnicę powietrza montuje się zazwyczaj w przednim zderzaku, bezpośrednio przy dolnym wlocie. Opracowano jednak kilka rodzajów intercoolerów, w których starano się wspomóc proces wychładzania tego urządzenia. W tym celu stosowano m.in. dodatkowe wentylatory „pobudzające” ruch powietrza, system niewielkich natrysków wody lub też opracowano intercooler wodny, działający na takiej samej zasadzie jak chłodnica silnika (z czynnikiem chłodzącym). Choć to bardziej rozbudowany element (a przez to narażony na usterki), jego bezsprzeczną zaletą jest możliwość umieszczenia w niemalże każdym miejscu w samochodzie, a nie koniecznie przy często nieosłoniętym wlocie w zderzaku.

Jakie są objawy uszkodzonej turbosprężarki?

Czy intercooler się psuje?

Awaryjność chłodzonego powietrzem intercoolera wynika właśnie z jego niefortunnej lokalizacji. Samo urządzenie jest na tyle proste i trwałe, że na dobrą sprawę nie wymagałoby „zaglądania” przez setki tysięcy kilometrów. Umiejscowienie w niskiej pozycji tuż za zderzakiem, w dodatku za nie zawsze zabudowanym (np. siatką) wlotem powietrza, naraża go na częsty kontakt z kamieniami lub innymi niepożądanymi przedmiotami leżącymi na drogach. Skutkuje to poobijaniem lub nawet podziurawieniem intercoolera, a w konsekwencji pogorszeniem jego wydajności. Chłodnica powietrza z czasem pokrywa się nawarstwiającym brudem, który również jej nie służy.

Intercooler 04
Intercooler po wielu latach eksploatacji zazwyczaj jest mocno poobijany lub dziurawy. Mechanicy rekomendują jego wymianę w przypadku montażu nowej lub zregenerowanej turbosprężarki.

Czasami dochodzi też do awarii nie wynikających bezpośrednio z niedomagań intercoolera, a np. przepuszczającej olej turbosprężarki (środek smarny trafia zatem również do chłodnicy powietrza). Mogą również pojawiać się nieszczelności na przewodach intercoolera doprowadzających sprężone powietrze do kolektora dolotowego, lub też w drugiej rurze przez którą przepływa powietrze ze sprężarki. Usterkę przeważnie zwiastuje przerywanie silnika i mało harmonijne oddawanie mocy, a nawet wzrost zużycia paliwa.

Intercooler 02
Śladowe ilości oleju w intercoolerze to jeszcze nie powód do podejmowania radykalnych kroków (mogą pochodzić np. z odpowietrzania skrzyni korbowej, czyli odmy), ale takie nagromadzenie jak na powyższym zdjęciu może świadczyć o awarii turbosprężarki.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here