Minisamochody Fiata - otwierające

Fiat od zawsze specjalizował się w tworzeniu tanich samochodów, na które mógł sobie pozwolić przeciętny obywatel. W związku ze spodziewaną rewolucją gamy tego włoskiego producenta warto przybliżyć najpopularniejsze modele małych Fiatów, które królowały również na polskich ulicach.

Nie będzie Punto, nie będzie Tipo, a przyszła gama samochodów Fiata ma się składać z Pandy i poszczególnych odmian „500-tki”. Rynek jest bezlitosny i koncern FCA nie zamierza już inwestować w modele, które „nie rokują”. Mowa tu np. o Tipo – pomimo jego ogromnej popularności dostosowanie go do przyszłych norm emisji spalin będzie po prostu nieopłacalne. Kolejną schodzącą legendą marki będzie produkowane od 2005 roku Punto: następcy raczej nie będzie, a być może zastąpi go niewielki crossover. Taka koncepcja wynika m.in. z tego, że tanie Fiaty nie generują tak dużych zysków jak np. SUV-y i samochody premium marek należących do koncernu FCA. Mowa tu o Alfie Romeo, Jeepie i Maserati, które odnotowały kilkukrotny wzrost sprzedaży (Maserati nawet 8-krotny, bo sprzedało 6 tys. aut w 2011 r., a w 2017 r. już 50 tys.).

Pomimo tego największego zwrotu w dziejach marki w ofercie pozostanie Panda i 500, a to oznacza, że małe Fiaty całkowicie nie znikną z gamy. Większość Polaków ucieszy się z tego powodu, bo właśnie tanie, miejskie modele włoskiej marki królowały w polskich rankingach sprzedaży z lat 90. i na początku dwutysięcznych. W historii polskiej motoryzacji szczególnie zapisał się wyprodukowany w ponad 3 milionach egzemplarzy Fiat 126p oraz Seicento, który nie schodził z pozycji bestsellera przez aż 3 lata (zobacz więcej). Poniżej przedstawiamy 9 najsłynniejszych miejskich Fiatów. Warto podkreślić, że aż 6 z nich (500 „Topolino”, 126, Cinquecento, Seicento, Panda II, 500) powstawało w fabrykach zlokalizowanych w naszym kraju.

Fiat 500 „Topolino”

Lata produkcji: 1936-1955

Pierwsze odzwierciedlenie idei produkowania przez Fiata samochodu dla mas. Mała „myszka”, bo tak go ochrzczono (wł. topolino) miała 322 cm długości, a do jej napędu użyto dolnozaworowego silniczka 569 cm³ o mocy 13 KM. W modelu 500B (od 1948 r.) stosowano już jednostkę górnozaworową, rozwijającą 16,5 KM, a w 500C (od 1949 r.) zmodernizowano karoserię. Ten oparty na ramie samochodzik doczekał się odmiany kombi (Giardiniera), również w wersji z drewnianymi ozdobami (Belvedere). Przez 19 lat wyprodukowano ok. 600 tys. sztuk „Topolino”. Powstał nawet prototyp wersji elektrycznej.

Fiat Nuova 500

Lata produkcji: 1957-1975

Następca „myszki” swoją nazwę wziął od pojemności dwucylindrowego silnika, która wynosiła 479 cm³ (później 499 cm³), a w ostatniej wersji – 594 cm³. Moc: 13,5–21 KM. Autko było krótsze od swojego poprzednika (297 cm), ale wygodniej mieściło 4 osoby. W 1960 r. miała miejsce premiera kombi (Giardiniera) ze zwiększonym do 195 cm rozstawem osi. „500-tka” zmotoryzowało Włochy: powstało aż 3,9 mln sztuk.

Fiat 126

Lata produkcji: 1972-2000

Zastąpił „500-tkę”, ale rewolucja nastąpiła głownie od strony wizualnej: auto otrzymało nową karoserię o długości 3,05 m, ale układ napędowy i jezdny przejęto z poprzednika (moc silnika zwiększono do 23 KM). Fiat 126 karierę we Włoszech zakończył dość szybko (do 1980 r., 1,3 mln aut), ale w Polsce przetrwał aż do 2000 roku. Podczas 27 lat produkcji których doczekał się licznych modernizacji i nowych odmian nadwoziowych, m.in. Bosmal Cabrio, Bis, prototypy wersji kombi, NP z przednim napędem, LPT dla wojska. Łącznie wyprodukowano 4,6 mln sztuk „Maluchów”.

Fiat Panda I

Lata produkcji: 1980-2003

Pandę opracował Giorgetto Giugiaro, który miał za zadanie stworzyć samochód jak najtańszy w produkcji. Auto miało płaskie szyby, minimalistyczne wykończenie wnętrza i karoserię całkowicie pozbawioną krągłości. Pomimo niewielkich rozmiarów (341 cm) maksymalna pojemność bagażnika wynosiła aż 1088 l. Pandę napędzały silniki o pojemności 652-1108 cm³, a także 1,3-litrowy diesel o mocy 36 KM. Oferowano m.in. odmianę Selecta z bezstopniową skrzynią, 4×4 oraz van. Do czasu premiery drugiej generacji powstało ok. 4,5 mln sztuk.

Fiat Cinquecento

Lata produkcji: 1991-1998

Pierwszy model Fiata, którego produkcja odbywała się wyłącznie w polskiej fabryce w Tychach, gdzie powstało 1,16 mln tych aut. Cinquecento zastąpiło „Malucha”, ale technicznie stanowiło względem niego przepaść: zastosowano w nim m.in. hamulce tarczowe z przodu, przednie zawieszenie z kolumnami McPhersona i czterocylindrowe silniki 899/903 cm³ oraz 1108 cm³ w odmianie Sporting (równocześnie oferowano też jednostkę 704 cm³ z Polskiego Fiata 126p Bis). Ciekawe wersje: Van, Soleil ze zdejmowanym dachem, Elettra (100 szt.), Abarth, Giannini.

Fiat Seicento

Lata produkcji: 1998-2010

Rozwinięcie koncepcji z Cinquecento – nowa, zaokrąglona karoseria, podobne rozwiązania konstrukcyjne, te same silniki (poza 704 cm³), mnóstwo wersji specjalnych (Sporting, Brush, Suite, Elettra, Schumacher, Van). Przez ostatnie 5 lat produkcji (2005-2010) auto nazywało się Fiat 600 na cześć modelu z lat 1955-69. Produkcja: tylko w Tychach, wytworzono 1,33 mln Seicento.

Fiat Panda II

Lata produkcji: 2003-2012

Panda drugiej generacji z pięciodrzwiowym nadwoziem o długości 354 cm rozstała Samochodem Roku 2004. Silniki: 1.1/1.2 oraz 1.3 MultiJet, od 2006 r. także 100-konny 1.4 16V w usportowionej 100HP i 1.2/52 KM z zasilaniem CNG. Liczne odmiany specjalne, w tym kilka z napędem 4×4 (Cross, Adventure). Panda w 2003 r. „zepchnęła” Seicento z pozycji lidera sprzedaży, a łącznie wyprodukowano 2,17 mln tych aut.

Fiat 500

Lata produkcji: od 2007 r.

Droższy, mniej funkcjonalny i bardziej lifestylowy od Pandy, ale stylistyką nawiązuje do „500-tki” z lat 1957-75 i z miejsca stał się hitem. W 2015 r. przeszedł lifting, a rok wcześniej otrzymał silniki 0.9 TwinAir. Na jego bazie powstał m.in. minivan 500L i crossover 500X. Inne wersje: 500C z rozsuwanym dachem i sportowy Abarth (595 i 695). Produkcja już przekroczyła 2 mln sztuk.

Fiat Panda III

Lata produkcji: od 2011 r.

Bardziej zaokrąglona i dłuższa, produkowana już we Włoszech, bazująca na platformie znanej z Fiata 500. Z Pandy II przejęła silniki 1.2 (także z LPG) i 1.3 MultiJet oraz z dwucylindrowymi 0.9 TwinAir, również z zasilaniem CNG. Ponownie pojawiła się wersja 4×4 i przeprojektowana Cross. Za dwa lata spodziewany jest debiut następcy.